NU.nl checkt dagelijks berichten op betrouwbaarheid. Bewering: 'Pringles bevatten de kankerverwekkende stof acrylamide.'


Oordeel: aannemelijk

Pringles zouden "het meest giftige product in blik" en "een van de meest giftige bewerkte voedingsmiddelen die je kunt
eten" zijn, zo beweren websites als Yoo.rs en Bewust-zijn.nl. Pringles zouden gevaarlijk zijn, omdat ze de volgens de
berichten kankerverwekkende stof acrylamide bevatten. Dat zou ontstaan door het productieproces van Pringles, maar
zijn deze chips echt zo gevaarlijk?
Klopt het?

Er zit inderdaad acrylamide in Pringles, maar het chipsmerk is daar zeker niet uniek in. Ook koffie, koekjes, patat en
crackers bevatten acrylamide. Volgens het Voedingscentrum is het "bijna onmogelijk om acrylamide te vermijden".

Maar wat is acrylamide? In 2002 ontdekte de Zweedse voedselautoriteit dat een aantal voedingsmiddelen die bij hoge
temperatuur bereid waren acrylamide bevatten. Even later, in de herfst van 2002, ontdekten onderzoekers waarom
acrylamide soms in voeding voorkomt.

Acrylamide wordt gevormd tijdens het verhitten van zetmeelrijke producten, zoals aardappelen en granen. De chemische
reactie waarbij acrylamide ontstaat, zorgt bijvoorbeeld voor het smakelijke korstje op je cake of de goudgele kleur van je
frietjes. Acrylamide ontstaat al bij bakken of frituren bij temperaturen van hoger dan 120 graden.
Is het schadelijk?

Epidemioloog Leo Schouten van Maastricht University vertelt aan NU.nl dat onderzoek bij dieren erop wijst dat acrylamide
de kans op kanker verhoogt. Bij mensen wordt acrylamide in voeding gelinkt aan drie soorten kanker: nierkanker,
eierstokkanker en baarmoederlichaamkanker.

Het is alleen nog niet helemaal zeker of acrylamide bij mensen echt kankerverwekkend is. Schouten legt uit dat
onderzoeken naar acrylamide niet altijd dezelfde resultaten laten zien. In sommige onderzoeken wordt wel een verband
tussen deze drie vormen van kanker en het eten van voeding met een hoge concentratie acrylamide gevonden, terwijl
andere onderzoeken die niet vinden. Een mogelijke oorzaak voor deze verschillen is volgens Schouten dat het lastig is
om te meten hoeveel acrylamide mensen precies binnenkrijgen.

In veel onderzoeken naar acrylamide vullen mensen bijvoorbeeld op een vragenlijst in hoeveel chips ze hebben gegeten,
maar niet het specifieke merk, terwijl de hoeveelheid acrylamide per merk en smaak chips enorm kan verschillen.

Hoewel het nog niet helemaal bekend is wat de effecten van acrylamide zijn, adviseerde de Europese Autoriteit voor
Voedselveiligheid (EFSA) om de hoeveelheid acrylamide in eten zo veel mogelijk te verlagen.

Ook Wieke van der Vossen, expert voedselveiligheid bij het Voedingscentrum, vertelt dat het op basis van onderzoek
bij dieren en mensen aannemelijk is dat acrylamide de kans op kanker kan verhogen.
Hoe schadelijk is acrylamide?

Maar als acrylamide inderdaad kanker veroorzaakt, hoe schadelijk is het dan? Schouten legt uit dat op dit moment wordt
verwacht dat het regelmatig eten van voedsel met veel acrylamide de kans op baarmoederlichaamkanker, eierstokkanker
en nierkanker met 20 tot 40 procent verhoogt.

Dit wil zeggen dat mensen die veel acrylamide binnenkrijgen een iets grotere kans op bijvoorbeeld nierkanker hebben
dan mensen die weinig voeding met acrylamide eten. Jaarlijks worden ongeveer 15 op de 100.000 Nederlanders
gediagnosticeerd met nierkanker. Hiervan kunnen volgens Schouten waarschijnlijk één, maximaal twee, gevallen verklaard
worden door blootstelling aan acrylamide.

Schouten vertelt dat het op dit moment nog niet duidelijk is of er een hoeveelheid acrylamide bestaat die je dagelijks
veilig kan eten. Ook het Voedingscentrum kent geen veilige dagelijkse hoeveelheid acrylamide. Van der Vossen vertelt dat
het advies nu luidt: hoe minder acrylamide, hoe beter.

Maar hoe zorg je dan dat je minder acrylamide binnenkrijgt? Van der Vossen legt uit dat het helpt om je aardappeltjes en
frieten goudgeel en niet bruin te bakken. Daarnaast is het belangrijkste advies om gevarieerd te eten. Iedere dag friet of
chips eten is niet alleen vanwege de acrylamide ongezond.
Hoe zit het met Pringles?

Acrylamide is mogelijk kankerverwekkend, maar waarom de nieuwsberichten specifiek voor Pringles waarschuwden,
weten we niet. Het is bekend dat toen de Amerikaanse voedselveiligheidsautoriteit FDA in 2003 voor het eerst de
hoeveelheid acrylamide in voedsel mat, ze ontdekten dat er in de meeste soorten chips veel acrylamide zat en dat
Pringles opvallend veel acrylamide bevatten. Het is alleen niet bekend hoeveel acrylamide er nu in deze chipssoort zit.

Het is goed mogelijk dat de hoeveelheid acrylamide inmiddels verlaagd is. Schouten legt uit dat er in Nederland in 2002
bijvoorbeeld veel acrylamide in ontbijtkoek en pepernoten zat, maar dat dit door veranderingen in de receptuur inmiddels
enorm gedaald is.

Van der Vossen vertelt dat Pringles in ieder geval niet giftig zijn, dan zouden ze al lang niet meer verkocht worden. Maar
gezond zijn Pringles, net zoals andere chips, ook niet.
Conclusie

In Pringles zit inderdaad het stofje acrylamide. Deze stof ontstaat namelijk wanneer je zetmeelrijke producten als
aardappelen bakt, wat nu eenmaal noodzakelijk is als je chips wilt maken. Ook andere merken chips, frietjes, koekjes
en koffie bevatten acrylamide. Of acrylamide ook kankerverwekkend is, is nog niet helemaal zeker. Maar er wordt wel
verwacht dat acrylamide de kans op eierstokkanker, nierkanker en baarmoederlichaamkanker verhoogt.

We beoordelen de stelling 'Pringles bevatten de kankerverwekkende stof acrylamide' als aannemelijk.