LZN
27-03-2003, 12:18
Volgens Al-Jazira kan Irak winnen Op de Arabische nieuwszender Al-Jazira verschuift de nadruk van de humanitaire crisis naar het succesvolle Iraakse verzet. Door onze correspondent Joris Luyendijk Een van de Iraakse televisie overgenomen opname van Iraakse soldaten bij een zandwal, wachtend op de vijand, dinsdag 25 maart. Foto Reuters Bij dit artikel • ACHTERGROND - Arabische tv is te duur voor Nederland • NIEUWS - NOS weert schokkende beelden van de oorlog Links • OVERZICHT - www.nrc.nl/irak KAIRO, 26 MAART.Het was meer dan een journalistieke klap die Al-Jazira gisteravond uitdeelde aan het Amerikaans-Britse opperbevel. Om een uur of negen Iraakse tijd meldden BBC en CNN dat er een volksopstand gaande zou zijn in de zuidelijke Iraakse stad Basra. Een uur negeerde Al-Jazira het gerucht, dat op BBC en CNN inmiddels min of meer als feit werd gepresenteerd. Maar om tien uur Iraakse tijd kwam de Iraakse minister van informatie Al-Sahhaf live via de telefoon in de uitzending. Hij kreeg ruim baan om de geruchten tegen te spreken. Al-Jazira wordt ook in Basra massaal bekeken waardoor de berichtgeving eventuele opstandelingen zeker zal hebben ontmoedigd. Ook werd de minister gevraagd naar de Amerikaanse aantijging dat Irak de Geneefse conventie over krijgsgevangenen schendt. ,,Oh meneer Mohammed,'' zei de zelfverzekerde minister van Buitenlandse Zaken, die de Al-Jazira presentator bij zijn voornaam aansprak, ,,de Amerikanen weten het ook niet meer. Als wij zeggen dat we krijgsgevangenen hebben gemaakt, roepen ze: Iraakse propaganda! Als we die gevangenen dan laten zien, roepen ze: oorlogsmisdaden! De Amerikanen beginnen te beseffen dat ze vechten tegen een volk dat zijn eigen land verdedigt.'' En is de Amerikaanse beschuldiging juist dat Irak westerse journalisten hindert en controleert, vroeg de presentator. ,,Absoluut niet'', antwoordde de minister, ,,soms houden we ze even tegen omdat we zeker willen weten dat alles veilig is. Maar voor de rest leggen wij de westerse media geen strobreed in de weg''. De presentator knikte en begon niet over de immense censuur en intimidatie die het Iraakse regime inzet tegen westerse verslaggevers, en waarvan de Al-Jazira redactie moet weten. Zo was Al-Jazira gisteravond opnieuw het perfecte spiegelbeeld van de Amerikaanse media, die samenvatten wat hen op de briefings van hun leiders wordt verteld. Pas na dit gesprek met de Iraakse minister schakelde Al-Jazira naar hun eigen correspondent in Basra, die hetzelfde zei. Vanochtend herhaalde de correspondent zijn verhaal: niets te merken van een opstand. Beelden van straattaferelen bevestigden dat. Om gisteravond aan alle twijfel een eind te maken had Al-Jazira ook nog als studiogast Atwan Abdelbari uitgenodigd, de hoofdredacteur van de in Londen verschijnende krant Al-Quds Al-Arabi. Het is een open geheim dat die krant enorme geheime donaties uit Bagdad ontvangt. Maar daarover ging het gesprek niet. ,,Het Iraakse volk kan nog winnen'', zei Abdelbari en daarmee vatte hij precies samen hoe de berichtgeving op Al-Jazira aan het veranderen is. Eerst was men vooral op zoek naar een humanitaire crisis en burgerdoden, nu verschuift de nadruk naar het verzet. ,,Kijk eens hoe de Amerikanen hun toevlucht nemen tot leugens en propaganda'', vervolgde Abdelbari. ,,Het duidt erop dat ze wanhopig zijn. Ze riepen vrijdag al dat Umm Qasr was gevallen. Gisteren werd er nog steeds gevochten. De enige plek waar de Amerikanen doorstoten, is de woestijn''. De hoop dat de invasie vastloopt in een soort Vietnam doordrenkt nu de meeste reportages, interviews met experts en kruisgesprekken op Al-Jazira: hoezeer je als Irakees ook een hekel mag hebben aan Saddam Hussein, dit is het moment om de nationale rijen te sluiten. Amerika is de grotere vijand, is de boodschap. Net als de Iraakse televisie herhaalt ook Al-Jazira regelmatig de beelden van de bejaarde Iraakse boer die met een antieke karabijn een Apache helikopter uit de lucht schoot. Het is een buitengewoon visuele weerlegging van het idee dat de technologische superioriteit van de Amerikanen hen ook militair onoverwinnelijk maakt. En dus zeer bruikbaar in de 'beeldoorlog' die Irak en Amerika via de media nu met elkaar voeren. http://www.nrc.nl/irak/artikel/1048658117832.html.