Woman9
05-02-2010, 14:12
Goede relaties essentieel bij zaken in Marokko ABCOUDE - Marokko timmert aan de weg en biedt kansen aan Nederlandse ondernemers. Het zakendoen gaat er wel anders dan in Nederland. In Marokko is geduld een schone zaak en zijn goede contacten noodzakelijk, zowel met zakenpartners als met de overheid. En hoe staat het eigenlijk met uw Frans? Dit is het achttiende en laatste deel in de serie landenspecials. BusinessCompleet.nl maakte deze serie in samenwerking met de EVD, die per 1 januari is opgegaan in Agentschap NL. De nieuwe naam van de EVD is NL EVD Internationaal. We spreken over Marokko met Vasco Rodrigues, hoofd van de economische afdeling van de Nederlandse ambassade in Rabat. Is Marokko interessant voor Nederlandse ondernemers? Vasco Rodrigues: “Zeker. De Marokkaanse economie wint aan diversiteit. Het land wordt onder de huidige koning Mohamed VI als één groot marketingplan gemoderniseerd. Er zijn binnen diverse sectoren kansen en er wordt volop geïnvesteerd in de infrastructuur.” Economie wordt gemoderniseerd De Marokkaanse overheid heeft een reeks plannen om het nog onderontwikkelde land op te stoten in de economische vaart der volkeren. Tussen Marokko en de EU bestaat er het zogenaamde Statut Avancé, waardoor de in- en uitvoertarieven tot aan 2012 gradueel naar 0 procent zullen worden gebracht. Kansrijke sectoren Volgens de economische afdeling van de Nederlandse ambassade in Rabat zijn de volgende sectoren het meest kansrijk: •Landbouw Bijna de helft van de Marokkanen werkt in de landbouw. Het aandeel van de industrie- en dienstensector neemt toe en in beide sectoren werkt nu ongeveer een kwart van de bevolking. Om de landbouw te moderniseren hanteert de Marokkaanse overheid het Plan Vert (Plan Groen). •Zonne-energie Marokko is momenteel vrijwel geheel afhankelijk van geïmporteerde energie. Dit leidde de afgelopen jaren tot een stijgende energierekening. Daarom heeft het land besloten 6 miljard euro te investeren in zonne-energie. Deze moet ertoe leiden dat in 2020 42 procent van de energiebehoefte van het land door zonne-energie wordt verzorgd. •Afvalverwerking Onder meer dankzij het programma van de Wereldbank voor gescheiden afvalinzameling •Water Dankzij projecten voor verbeterd watermanagement en toegang tot drinkwater •Infrastructuur Met het Loi de finances 2010 wordt geld vrijgemaakt voor de verbetering van de infrastructuur. Dat betekent ondermeer een hogesnelheidslijn tussen de hoofdstad Rabat en de economische hoofdstad Casablanca en de aanleg van wegen, snelwegen, spoorwegen en vliegvelden. •Toerisme Marokko stimuleert het toerisme met de plannen Vision 2010 en Plan Azur. Dankzij het Open Skies Akkoord neemt het aantal low cost carriers dat op Marokko vliegt toe. Hierdoor komt Marokko binnen het bereik van steeds meer toeristen te liggen. Meer interesse van Europese landen “Er komen steeds meer economische relaties tot stand met de geijkte landen Frankrijk en Spanje. Landen als Denemarken, Duitsland en België hebben nu ook de kansen voor ondernemers bespeurd. Nederland loopt helaas nog achter, ondanks de beschikbaarheid van nagenoeg het gehele instrumentarium van NL EVD Internationaal om ondernemers te ondersteunen (programma’s als PSI, 2g@there, 2xplore, aanvragen van marktscans etc.).” Goed voorbereiden Vasco Rodrigues: “Het belangrijkste is een goede voorbereiding vanuit huis. Begin met het verzamelen van informatie van websites, NL EVD Internationaal, de ambassade en zeker ook het Handels- en Investeringscentrum Marokko HIC. Verdiep u in de grote spelers op de markt. Bezoek het land en maak afspraken met de zogenaamde CRI’s (Centre Régionale d’Investissement) om informatie te krijgen over de sector, potentiële partners, vestigingmogelijkheden, vrijhandelzones (free zones), belastingregimes en andere zaken die van belang zijn bij het starten van de oriëntatie.” Ook met overheid contacten Een pure b2b-benadering is in Marokko niet voldoende. In een markt die niet altijd transparant is, die niet kan bogen op een uitstekend juridisch systeem en in een land dat nog altijd hoog scoort op de corruptielijst van Transparency International, zijn goede contacten met zowel het bedrijfsleven als met (hoge) overheidsfunctionarissen essentieel voor het succes. De ambassade helpt Vasco Rodrigues: “De economische afdeling van de ambassade Rabat kent de lokale markt en de manier van zakendoen. Nederlandse ondernemers worden gehoplen door het signaleren van kansen voor een specifiek product of dienst en het leggen van contacten met potentiële handelspartners, zoals distributeurs, agenten, producenten en importeurs. Daarnaast geven wij praktische tips over de cultuur van het zakendoen. Tevens informeren wij bij opgeworpen drempels inzake lokale wet- en regelgeving en bieden wij mogelijkheden tot toegang tot lokale overheden.” Geduld en relaties Zonder goede relaties wordt zakendoen in Marokko moeilijk. Het is van belang de Nederlandse manier van zakendoen los te laten. Geduld is een schone zaak en investeren in relaties is van groot belang. Een enkel bezoek aan Marokko voldoet niet en afgaan op een ontvangen ja tijdens een bezoek betekent niet per definitie een startsein. Het zeggen van nee is er not done is en alleen daarom al kan er pas bij, zeg, een vijfde persoonlijk ‘ja’ ook daadwerkelijk gestart worden. Relaties opdoen Een mogelijkheid om relaties op te doen is de deelname aan beurzen. Deze staan onder andere vermeld op de site van het HIC en de ambassade. In 2010 zal Nederland deelnemen aan zowel de SIAM (landbouw) als Pollutec (energie/afval/water). Kennis van het Frans noodzaak Vaak wordt onderschat dat de bedrijfscultuur, de overheidsadministratie en de communicatie hoofdzakelijk in het Frans plaatsvinden. Enkel met een goede kennis van het Frans in bij voorkeur zowel woord als geschrift worden de beste kansen gecreëerd. Hiërarchie Een ander punt betreft de aanwezigheid van een hiërarchisch systeem: wees u bewust van de functie van uw gesprekpartner. Marokkanen zijn trots en wensen respect voor de posities die zij vertegenwoordigen. Rol Marokkaanse gemeenschap in Nederland Vasco Rodrigues: “Vooralsnog is de rol van de Marokkaanse gemeenschap bij het ondernemen in Marokko beperkt tot vooral het mkb. Het Nederlandse bureau IntEnt ondersteunt bij het opzetten van een eigen bedrijf in Marokko en richt zich voornamelijk op migranten-ondernemers uit Marokko en mensen die een binding hebben met het land. De ervaring leert dat een Marokkaanse achtergrond niet vanzelf leidt tot succesvol zakendoen in Marokko, al heeft kennis van de cultuur op zekere momenten voordelen. Een boodschap vooraf is dan ook: onderschat het zakendoen in Marokko niet door er van uit te gaan dat u het wel kent. Er zijn legio voorbeelden waarbij dit niet het geval is gebleken, ondanks de kansen die de huidige Marokkaanse economie wel degelijk biedt. Realiteitszin is noodzakelijk.” Kleine economie Marokko heeft in vergelijking met Nederland een kleine economie. Volgens het CIA World Factbook bedroeg het bruto binnenlands product het afgelopen jaar 90,8 miljard US Dollar. De Nederlandse economie is acht en een half keer zo groot. Groei valt tijdelijk terug Vooral dankzij een goede landbouwoogst groeide de economie met 6,2 procent in 2008 en 4 procent in 2009. In 2010 valt de groei terug. De economische afdeling van de Nederlandse ambassade in Rabat hanteert een verwacht groeicijfer van 2,4 procent. Het IMF verwacht dat de groei in 2014 weer zal zijn aangetrokken tot 5 procent. Levensstandaard laag Marokko is naar Europese begrippen een arm land. Volgens het CIA World Factbook is de koopkracht van de gemiddelde Marokkaan 4.600 US Dollar per jaar. De gemiddelde Nederlander heeft bijna negen keer zoveel te besteden. De Marokkaanse levensstandaard is vergelijkbaar met de Zuid-Amerikaanse landen Bolivia en Paraguay en ongeveer de helft van die van Turkije en Suriname. Marokko is armer dan het buurland Algerije, maar rijker dan Mauritanië en de landen ten zuiden van de Sahara. Bevolking groeit langzamer De bevolking in Marokko is in de afgelopen eeuw fors gegroeid, van 3,8 miljoen in 1900 naar 31,3 miljoen in 2009. Volgens de bevolkingsprojectie van de VN uit 2008 groeit de Marokkaanse bevolking langzamer verder naar 42,6 miljoen in 2050. Marokko is niet meer het land van de grote gezinnen. Onder meer dankzij de verbeterde gezondheidszorg is het kindertal gedaald van 7 per vrouw in de jaren zestig naar 2,3 per vrouw in 2009. Een grote meerderheid van alle Marokkanen is moslim. De levensverwachting van de Marokkanen is de afgelopen decennia gestegen. Daar staat tegenover dat bij de volkstelling van 2004 nog altijd bijna de helft van de Marokkanen niet kon lezen of schrijven. Als u in gesprek wilt met een medewerker van de Nederlandse ambassade geef u dan nu op voor de Spreekdagen Afrika 11 t/m 13 oktober 2010 Voor deze spreekdagen worden de handels- en lanbouwattachés uitgenodigd. Inlichtingen bij: John Katers, (088) 602 81 57 U kunt zich ook direct online aanmelden voor deze spreekdagen.