Boyfriend
10-11-2002, 00:49
Door: Sayyed Hossein Nasr Uit: Islam, Its Meaning and Message Vertaald door Team Overgave Iedereen die zich bewust is van wat er vandaag de dag gaande is weet dat het meest dringende probleem, ten minste van materiële aard, waar de wereld mee kampt de ecologische crisis is; de vernietiging of het verlies van evenwicht tussen de mens en zijn natuurlijke omgeving. Islam en zijn wetenschappen hebben een bijzondere dringende en tijdloze boodschap die kan helpen bij het oplossen -voor zover dat mogelijk is- van deze gigantische grote uitdaging voor de wereld in zijn geheel. Maar jammer genoeg krijgt deze boodschap maar weinig aandacht van gemoderniseerde moslims zelf. We weten dat moslims gretig de verschillende natuurwetenschappen hebben beoefend zoals astronomie, natuurkunde en geneeskunde en dat ze er grote bijdragen aan hebben geleverd zonder dat ze hiermee het evenwicht en de harmonie met de natuur verstoorden. Hun natuurwetenschappen werden altijd beoefend binnen de matrix van de filosofie van de natuur, die in harmonie was met de totale structuur van het heelal, gezien vanuit een islamitisch perspectief. Achter de islamitische wetenschap staat een ware natuurfilosofie. Deze islamitische filosofie zou, als hij aan het licht kwam en gepresenteerd werd in een hedendaagse taal, de valse natuurfilosofieën -die voor het merendeel verantwoordelijk zijn voor de huidige crisis van de relatie tussen mens en natuur en die doorgaans de basisprincipes missen als ook een waar metafysisch begrip- kunnen vervangen. Jammer genoeg is de erfenis van de islamitische wetenschap door moslims zelf te weinig bestudeerd en als een dergelijke studie al gedaan is, dan is het meestal gebaseerd op een minderwaardigheidscomplex die probeert te bewijzen dat moslims het Westen vooraf zijn gegaan met wetenschappelijke ontdekkingen en dat ze daarom niet minder zijn dan het Westen in wat ze bereikt hebben. Zelden wordt deze kostbare erfenis van islamitische wetenschap gezien als een alternatieve weg die kan leiden naar een wetenschap van de natuurlijke orde, die in staat is de catastrofale impasse te ontwijken (en dit ook werkelijk deed), die de moderne wetenschap en zijn toepassingen de mens heeft gebracht. Moslims met visie kunnen alleen maar een zucht van verluchting slaken dat zij het niet waren die de wetenschappelijke revolutie van de zeventiende eeuw hebben voortgebracht en waarvan we de logische uitkomst vandaag de dag ondergaan. Moslimgeleerden en denkers moeten getraind worden in het doel om de natuurfilosofie -die inbegrepen zit in de islamitische wetenschappen- nieuw leven in te blazen en ze moeten deze wetenschappen weer zelf gaan beoefenen. Het eindresultaat dat wordt voorgesteld is erg verschillend van het doel waaraan door zovele gemoderniseerde moslims -die trots zijn dat de islam de weg heeft vrijgemaakt voor de Renaissance- geloof wordt gehecht. Zij redeneren dat aangezien de Renaissance een grote gebeurtenis is geweest in de geschiedenis der mensheid en aangezien de islamitische cultuur mede oorzaak is van deze Renaissance, de islamitische cultuur wel waardevol moet zijn. Dit is een absurde manier van redeneren en gaat volledig voorbij aan het feit dat waar de moderne wereld vandaag de dag aan lijdt een resultaat is van de stappen ondernomen door het Westen, voornamelijk gedurende de Renaissance toen de westerse mens op grote schaal rebelleerde tegen zijn door God gegeven religie. Moslims zouden dankbaar moeten zijn dat ze niet in opstand kwamen tegen de hemel en dat ze geen deel hebben gehad in dit anti-spirituele humanisme, die nu uitgemond is in een infra-menselijke wereld. Wat de islam in feite deed was het voorkomen van de individuele rebellie tegen de hemel; de Prometaanse en Titaneske geest die zo duidelijke naar voren komt uit de kunst van de Renaissance en die diametraal tegen de geest van de islam -gebaseerd op de onderwerping aan God- indruist. Het is waar dat islamitische wetenschap en cultuur factoren zijn bij het ontstaan van de Renaissance in het Westen, maar islamitische elementen werden pas toegepast nadat ze ontdaan waren van hun islamitische eigenschappen en werden weggerukt uit de context waartoe ze behoorden en waarvan afgezonderd ze niet tot hun volle recht komen. Moslims zouden de studie van islamitische wetenschappen moeten cultiveren, ten eerste om de jonge moslims (zoveel van hen hebben de neiging te stoppen met bidden om tijd te maken voor het memoriseren van de eerste formules van de algebra) te laten zien dat de moslims vele eeuwen lang de wetenschappen hebben gecultiveerd, waaronder de meeste wiskunderichtingen die vandaag de dag worden onderwezen op de middelbare scholen en dat ze tegelijkertijd toegewijde moslims bleven. Ten tweede om de onderliggende harmonie tussen de islamitische wetenschappen en de islamitische filosofie, theologie en metafysica bloot te leggen, een harmonie die nauw verbonden is met de filosofie van de natuur waarover we het eerder al hadden. De grote meesterwerken van de islamitische wetenschappen zoals de werken van Ibn Sina, al-Biruni, Khayyam en Nasir al-Din Tusi kunnen allen toegepast worden, rekening houdend met zowel natuur als wetenschappelijke vooruitgang. Tot slot moet categorisch nogmaals bevestigd worden dat om de islam te behouden, als ook de islamitische beschaving, er een bewuste en intellectuele verdediging moet komen vanuit de islamitische traditie. Bovendien dient er een door en door intellectuele kritiek te komen op de moderne wereld en diens tekortkomingen. Moslims moeten niet de illusie hebben ooit in staat te zijn hetzelfde pad als het Westen te volgen zonder in eenzelfde crisis te belanden, of in zelfs een ergere, vanwege het snelle tempo van verandering heden ten dage. De moslimintelligentsia moeten alle uitdagingen die hier vermeld zijn en vele anderen met zelfvertrouwen tegemoet treden. Ze moeten ophouden in een staat van psychologische en culturele minderwaardigheid te leven. Ze moeten de handen ineen slaan en tevens samenwerking zoeken met andere hoogstaande tradities uit Azië, niet slechts om zich niet meer defensief op te stellen, maar ook om het offensief te beginnen en het te voorzien van hun door God gegeven schat aan wijsheid, hét medicijn dat op zich de moderne wereld kan genezen van zijn allergevaarlijkste ziekte, met de voorwaarde uiteraard dat de patiënt bereid is de genezing te ondergaan. Maar het standpunt dat we op zijn minst dienen in te nemen, bij het in beschouwing nemen van de hedendaagse situatie en bij het realiseren dat we niet alles kunnen redden, is dat het laten gelden van de waarheid zelf het meest waardevolle van alle daden is en dat de effecten hiervan veel verder zullen reiken dan wat er doorgaans onder ogen wordt gezien. Men moet daarom voor de waarheid opkomen en men moet de islam intellectueel verdedigen op alle vlakken waarop het wordt uitgedaagd. Het resultaat is in God’s handen. Zoals de Koran zegt: ”De Waarheid is gekomen en de valsheid is ten onder gegaan. Voorwaar! De Valsheid gaat ten onder”. [Koran 17:81]