beppie_truus
18-10-2002, 20:36
Adriënne Lankhorst (20) is studente in Utrecht. Ze trok een jaar lang op met twee Marokkaanse jochies die ze probeerde van het criminele pad af te houden. Als meer Nederlanders zich persoonlijk zouden bekommeren om één jongere in de gevarenzone, zou de toch ietwat theoretische discussie over integratie overbodig zijn, denkt ze. ,,Saïd en Aziz heetten ze, de Marokkaanse jochies van elf met wie ik vorig schooljaar optrok. Elke woensdagmiddag deden we wat leuks. Ik belde ze een dag vantevoren op, vroeg waar ze zin in hadden en pikte ze dan op.'' ,,Stel je er niet al te veel van voor hoor: we deden heel gewone dingen die iedere ouder met zijn kind zal doen. Alleen waren de activiteiten voor hen wél bijzonder. Hun ouders ondernamen die uitstapjes niet. Soms pakten we gewoon de bus naar de stad en gingen 'winkelen'. Een andere keer fietsen we naar het zwembad. We deden aan sport, gingen naar de bioscoop, deden spelletjes op het buurthuis. Heel normaal, maar toch uitzonderlijk. Ik was als het ware een grote zus voor die jochies.'' ,,Grote broers en zussen nemen doorgaans een deel van de opvoeding op zich, door gewoon het goede voorbeeld te geven. De Marokkaanse kinderen uit de Utrechtse buurt Ondiep missen vaak zo'n voorbeeld. Vandaar het 'Take 2 Maatjesproject'. Jongeren vanaf 17 jaar zijn in dit kader een jaar lang het maatje van kinderen die spijbelen of dreigen af te glijden naar de criminaliteit. Via het buurthuis krijgen we de namen van kinderen door die voor extra aandacht in aanmerking komen. Vervolgens worden die benaderd, ze moeten zelf aangeven dat ze zin hebben in zo'n oudere broer of zus. Zeggen ze ja, en klikt het tussen maatje en jongeren, dan kunnen ze van start.'' ,,Al pannenkoekenbakkend, al reizend met de bus en wandelend over straat laten we ze enerzijds zien welke mogelijkheden er allemaal zijn, welke alternatieven er bestaan voor het rondhangen op straat. Anderzijds proberen we de jongens in die contacten als het ware voor te doen hoe ze zich moeten gedragen. Dat zit vaak in kleine dingen. Gooi een Mars-wikkel niet op straat, maar doe hem in de prullenbak. Gebruik in het openbaar vervoer een strippenkaart en zeg de chauffeur goeiedag. Meer algemeen: gedraag je. Denk althans na over wat je doet, voordát je het doet.'' ,,Als je zo'n jongen een paar keer hebt ontmoet, en het klikt, dan is het leuk te zien hoe er langzaam maar zeker een band ontstaat. Je hoort de verhalen over school, over thuis en je proeft dat het niet goed met zo'n knul gaat. Saïd en Aziz keken uit naar die middagjes met mij, genoten van de aandacht speciaal voor hen. Als ik een keertje ziek was en moest afbellen, waren ze oprecht teleurgesteld. Ik merkte ook dat ze het bijzonder vonden met iemand op te trekken van buiten hun buurt. Ze konden als het ware via mij buiten hun omgeving kijken, letterlijk en figuurlijk.'' ,,Omdat ze mij naar verloop van tijd als grote zus of vriendin zagen, denk ik dat ze mijn opmerkingen ook wel serieus namen. Ik ben geen leraar of politie-agent die iets commandeert zonder te argumenteren, maar iemand uit hun directe omgeving die tastbaar het beste met hen voorheeft. Natuurlijk zijn de middagen met mij geen garantie voor succes, toch denk ik dat ze effect hebben op het leven van zo'n jochie uit een milieu met weinig kansen. Ik heb ze even laten zien hoe het ook kan. Ik heb ze even uit hun buurt gehaald, laten kennismaken met mogelijke vriendjes. Je ziet ook dat ze na een jaar een stuk zelfstandiger zijn, zelfbewuster ook.'' ,,We hebben geen doelstellingen met hoofdletter D, maar we zijn als maatjes wel heel praktisch met de problemen bezig. Dat spreekt mij ook zo aan in het maatjesproject. We voeren daar geen oeverloze discussies over macro-problemen als integratie of secularisering, maar proberen heel concreet één kind op weg te helpem, en daarna nog een, en nog een. In totaal hebben we vorig jaar negentien kinderen van een maatje voorzien. Als meer Nederlanders zo'n taak op zich zouden nemen, zou die hele discussie over de multi-culturele samenleving een heel andere zijn.'' ,,Ik moet zeggen dat ik op mijn beurt ook veel van de jongens heb teruggekregen, inzicht vooral. Ik snap de problemen van etnische minderheden beter. Je kunt bijvoorbeeld wel zeggen dat ze sneller en beter Nederlands moeten leren, maar hoe doe je dat als je zit opgesloten in een getto-achtige buurt met een Marokkaanse slager, een Marokkaanse bakker en een Marokkaanse groenteboer? Als je niet eens in het Nederlands boodschappen kúnt doen?'' ,,Saïd heeft onlangs laten weten dat ie met mij als z'n maatje wil stoppen. Ik geloofde het eerst niet, maar hij houdt vol: hij wil niet meer. Ik denk dat dit komt door zijn grote broer, die sinds het overlijden van zijn vader de baas in huis is. Hij ziet dat gedoe met die maatjes niet zitten. Dat kan zijn gezag ondermijnen. En Saïd zegt nu dat ook hij écht geen zin meer heeft in die woensdagmiddagen met mij. Ik dring niet aan. Hij heeft er vrijwillig voor gekozen, en nu kiest hij er voor om te stoppen. Hij heeft het in ieder geval eerlijk tegen me gezegd, en zijn vertrek van te voren afgekondigd. Is dat netjes of niet?''